خدا یا در لحظه نبودنم غافل از من نبوده ای
و من در لحظه لحظه بودنم به یادت نبوده ام

اقسام و کیفیت وحی بازگشت به دانستنی های قرآنی
ثبت شده در تاریخ 19-دی-1392 -- تعداد بازدید : 2650 بار

اقسام و کیفیت وحی رسالی

مطابق قرآن ، وحی رسالی سه گونه است :

سوره ی شوری آیایت  51.52 :

وَ ما کانَ لِبَشَرٍ أَنْ يُکَلِّمَهُ اللَّهُ إِلاَّ وَحْياً أَوْ مِنْ وَراءِ حِجابٍ أَوْ يُرْسِلَ رَسُولاً فَيُوحِيَ بِإِذْنِهِ ما يَشاءُ إِنَّهُ عَلِيٌّ حَکيمٌ51وَ کَذلِکَ أَوْحَيْنا إِلَيْکَ رُوحاً مِنْ أَمْرِنا ما کُنْتَ تَدْري مَا الْکِتابُ وَ لاَ الْإيمانُ وَ لکِنْ جَعَلْناهُ نُوراً نَهْدي بِهِ مَنْ نَشاءُ مِنْ عِبادِنا وَ إِنَّکَ لَتَهْدي إِلى‏ صِراطٍ مُسْتَقيمٍ 


51) ‏هیچ انسانی را نسزد که خدا با او سخن بگوید ، مگر از طریق وحی ( به قلب ، به گونه الهام در بیداری ، و یا خواب در غیربیداری ) یا از پس پرده‌ای ( از موانع طبیعی ) و یا این که خداوند قاصدی را ( به نام جبرئیل ) بفرستد و او به فرمان آفریدگار آنچه را که خدا می‌خواهد ( به پیغمبران ) وحی کند . وی والا و کار بجا است .‏ 

52) ‏همان گونه که به پیغمبران پیشین وحی کرده‌ایم ، به تو نیز به فرمان خود جان را وحی کرده‌ایم ( که قرآن نام دارد و مایه حیات دلها است . پیش از وحی ) تو که نمی‌دانستی کتاب چیست و ایمان کدام ، ولیکن ما قرآن را نور عظیمی نموده‌ایم که در پرتو آن هر کس از بندگان خویش را بخواهیم هدایت می‌بخشیم . تو قطعاً ( مردمان را با این قرآن ) به راه راست رهنمود می‌سازی .‏


1- وحی مستقیم : القای مستقیم و بدون واسطه وحی بر قلب پیامبر است .

پیامبر اسلام صلوت الله علیه و آله و سلم در این باره می فرماید :

(( انّ روح القدس ینفث فی روعی ؛ روح القدس بر درون من می دمد )) ( از همین جا روشن می شود که روح القدس غیر از جبرئیل علیه اسلام اس ) .

2 – خلق صوت : با رسیدن وحی به گوش پیامبر به گونه ای که کسی جز او نشنود . این گونه شنیدن صوت و ندیدن صاحب صوت ، مانند آن است که کسی از پس پرده سخن

وید و همین علت با تعبیر ((او من وراء حجاب )) از آن یاد شده است . وحی بر حضرت موسی علیه السلام به ویژه در گوه طور چنین بود و نیز وحی بر پیامبر گرامی اسلام صلوت الله علیه و آله و سلم در لیله المعراج به همین گونه انجام گرفت .

3 – القای وحی به وسیله فرشته : جبرئیل علیه السلام پیام الهی را بر بروان پیامبر اکرم صلوت الله علیه و آله و سلم فرود می آورد ؛ چنانکه در قرآن آمده است :

سوره شعراء آیات 194-193 :

نَزَلَ بِهِ الرُّوحُ الْأَمينُ193عَلى‏ قَلْبِکَ لِتَکُونَ مِنَ الْمُنْذِرينَ 


193) روح الامین آن را فرود آورده ، 
194) بر قلب تو تا از بیم دهندگان باشی.

کیفیت نزول وحی :

پیامبر صلوت الله علیه و آله و سلم هنگام نزول وحی مستقیم ، برخود احساس سنگینی می کرد و از شدت سنگینی که بر او وارد می شد ، بدنش داغ می شد و از پیشانی مبارکش عرض سرازیر می گشت . اگر بر شتری یا اسبی سوار بود ، کمر حیوان خم می شد و به نزدیک زمین می رسید . علی علیه السلام می فرماید : (( موقعی که سوره ی مائده بر پیامبر صلوت الله علیه و آله و سلم نازل شد ، ایشان بر استری به نام شهباء سوار بودند . وحی بر ایشان سنگینی کرد ، به طوری که حیوان ایستاد و شکمش پایین آمد . دیدم که نزدیک بود ناف او به زمین برسد ، در آن حال پیامبر صلوت الله علیه و آله و سلم از حال رفت و دست خود را بر سر یکی از صحابه نهاد )) عباده بت صامت می گوید : هنگام نزول وحی ، گونه های پیامبر صلوت الله علیه و آله و سلم در هم کشیده می شد و رنگ آن حضرت تغییر می کرد . در آن حال ، سر خود را فرو می افکند و صحابه نیز چنین می کردند )) . گاه پیش می آمد که هنگام نزول وحی ، زانوی پیامبر صلوت الله علیه و آله و سلم با زانوی کسی در تماس بود . آن شخص تحمل سنگینی زانوی پیامبر صلوت الله علیه و آله و سلم را نداشت .

ما نمی دانیم چرا پیامبر صلوت الله علیه و آله و سلم دچار این حالت می شد ؛ چون از حقیقت وحی آگاه نیستیم . برای تفصیل بیشتر می توان به کتابهایی که در باره ی وحی و کیفیت آن نگاشته شده است مراجعه کرد ، مانند التمهید فی علوم القرآن .



منبع : علوم قرآنی ( آیت الله محمد هادی معرفت )
بخش نظرات
روزشمار فاطمیه
روزشمار غدیر
روزشمار محرم عاشورا