خدا یا در لحظه نبودنم غافل از من نبوده ای
و من در لحظه لحظه بودنم به یادت نبوده ام

اولین کتب علوم قرآنی بازگشت به دانستنی های قرآنی
ثبت شده در تاریخ 18-دی-1392 -- تعداد بازدید : 2867 بار

اولین کتب علوم قرآنی

دوره (( تدوین تفسیر )) و (( مباحث علوم قرآنی )) از قرن دوم هجری آغاز می شود ؛ اولین کسی که بحض درباره قرآن را آغاز کرده (( یحیی بن یعمر عدوانی )) شاگرد برجسته ابوالا سود دوئلی بود . ( لازم به توضیح است که ابوالاسود دوئلی از صاحبه و یاران باوفای امام علی علیه اسلام بوده و علم نحو را از ایشان آموخته و تودین نموده است ، ایشان و دو شاگردش اولین کسی هستند که قرآن را اعراب گزاری نمودند .) یحیی بن یعمر عدوانی کتابی در فن قرآت قرآن نگاشت که شامل انواع قرائت های مختلف آن دوره بود . پس از او حسن بصری کتابی در عدد آیات قرآن به رشته تحریر در آورد و سپس کتابها و تالیفات دیگری در زمینه علوم قرآنی به شکل مستقل و یا به عنوان مقدمه بر تفاسیر نوشته شد تا آنکه آثار ارزشنمند و جامعی در رشته علوم قرآنی جاودانگی یافت که از آن میان ، کتاب البرهان تالیف امام بدرالدین زرکشی است ؛ وی از برجسته ترین علما و دانشمندان قرن هشتم هجری قمری است . او به سال 745 ه.ق در قاهره متولد و در همان دیار بزرگ شد و در رشته های مختلف علوم اسلامی به سرحد استادی رسید . کتاب وی در زمره زبده ترین کتابهای تالیف شده در مباحث علوم قرآنی است ؛ ابن کتاب شمول و گستردگی را با ایجاز در عبارت به هم آمیخته است به گونه ای که مباحث علوم قرآنی را تا 47 مورد پیش برده و درباره هر یک آنچه لازم بوده گرد آوری کرده است .

دومین کتاب معرف الاتقان فی علوم القرآن تالیف جلال الدین عبدالرحمن السیوطی است ولادت او در السیوط مصر به سال 894 ه.ق و وفات او در قاهره به سال 944 ه.ق می باشد . او در تمام علوم حدیث و تفسیر و دیگر علوم اسلامی صاحب آثار و تالیفات گرانبهایی است . وی در کتاب خود تا 80 مورد از عناوین علوم قرآنی را فراهم کرده است . امروزه این کتاب از جامع ترین منابع در علوم قرآنی است که در اختیار محققان و پژوهشگران قرار دارد .

در عصر اخیر بسیاری از دانشمندان و از جمله علمای شیعه به تالیفات مبسوط در این زمینه پرداخته اند که از آن میان باید به تالیف یگانه دوران ، استاد سید ابوالقاسم خویی (ره ) با نام البیان اشاره کنیم . در این کتاب تحقیقات عالیه ای در زمینه علوم قرآنی وجود دارد و هم اکنون به عنوان یکی از منابع مهم در حوزه و دانشگاه مورد استفاده می باشد.


منبع : علوم قرآنی ( آیت الله محمد هادی معرفت )

بخش نظرات
روزشمار فاطمیه
روزشمار غدیر
روزشمار محرم عاشورا