خدا یا در لحظه نبودنم غافل از من نبوده ای
و من در لحظه لحظه بودنم به یادت نبوده ام

ویژگی قرائت حفص بازگشت به دانستنی های قرآنی
ثبت شده در تاریخ 07-فروردین-1393 -- تعداد بازدید : 1596 بار

ویژگی قرائت حفص

یگانه قرائتی که دارای سندی صحیح و با پشتوانه ی جمهور مسلمین استحکام یافته ، (( قرائت عاصم به روایت حفص )) است . این قرائت در طیّ قرون پی در پی تا امروز ، همواره در میان مسلمانان متداول بوده و هست که این تداول به چند سبب است :

1 – شایع بودن در میان عامه ی مسلمانان : 

در حقیقت قرائت حفص همان قرائت عامه ی مسلمانان است ؛ زیرا حفص و استاد او ( عاصم ) شدیدا به آنچه که با قرائت عامه و روایت صحیح و متواتر میان مسلمانان موافق بوده ، پای بند بودند . این قرائت را عاصم از شیخ خود ، ابو عبدالرحمن سُلمی ، و او از امام امیر المومنین علی علیه السلام اخذ کرده است و علی علیه السلام نیز با نصّ اصلی وحی که بر پیامبر صلوة الله علیه و آله نازل شده و میان مسلمانان متواتر بوده ، قرائت می کرد .

2 – ثقه بوده راویان :

عاصم در بین قرّاء ، معروف به خصوصیات و خصلت هایی ممتاز بوده که شخصیتی قابل توجه به او بخشیده است . وی در اخذ قرآن از دیگران بسیار محتاط بوده است ، لذا قرائت را از کسی غیر از ابوعبدالرحمان سلمی – که از علی بن ابیطالب علیه السلام فرا گرفته بود – اخذ نمی کرد .

ابن عیاش می گوید : (( عاصم به من گفت : هیچ کس حرفی از قرآن را برای من قرائت نکرد مگر ابوعبدالرحمان سلمی ، که قرآن را از علی علیه السلام اخذ کرده بود )) .

همچنین حفص – که قرائت عاصم را در مناطق مختلف رواج داده – به انضباط و شایستگی معروف بود و در میان اصحاب عاصم نسبت به قرائت او اعلم بود ؛ از این جهت ، همه مسلمانان علاقه مند بودتد تا قرائت عاصم را از وی اخذ کنند .

ابوعمرو دانی می گوید : (( حفص کسی است که قرائت عاصم را برای مردم تلاوت می کرد و در ترویج آن می کوشید . او در بغداد و در مکه به آموزش قرائت عاصم همت گماشت )) . شاطبی درباره ی وی می گوید : (( حفص به جهت دقت و اتقان در قرائت ، برتر از دیگران شمرده می شد )) .

3 – پذیرفته شدن آن از سوی بزرگان : 

در تمام دوره های تاریخ ، قرائت عاصم قراتی بود که بر همه ی قرائت ها ترجیح داشته و بین عامه مسلمانان و در مناطق مختلف رواج داشته است ؛ به عنوان مثال : در ابتدای قرن چهارم ، در جلسه قرائت ابن مجاهد – قرای بغداد – پانزده تن متخصص قرائت عاصم وجود داشته است و ابن محاهد تنها قرائت عاصم را به آنان تعلیم می داد .

یانفطویه ابراهیم بن محمد ( متوفی 323 ) – که پنجاه سال آموزش قرائت را به عهده داشت – جلسات خود رابا قرائت عاصم آغاز می کرد و سپس به قرائت های دیگر می پرداخت . احمد بن حنبل نیز گفته است : (( عاصم مورد وثوق بود و من قرائت او را اختیار کرده ام )) . همچنین اکثر ائمه قرائت کوشیده اند تا اسناد قرائت خود را به عاصم متصل کنند .

4 – اسناد حفص در نقل قرائت عاصم از علی امیر المومنین علیه السلام :

که اسنادی صحیح و عالی است و در دیگر قرائت ها نظیر ندارد ؛ زیرا : اولا عاصم قرائت را به طور کامل از احدی غیر از شیخ و استاد خود ، ابوعبدالرحمن سلمی ، اخذ نکرده است . ثانیا هیچ گاه با استاد خود ابو عبدالرحمان مخالفت نکرد ، زیرا یقین داشت آنچه را از او فراگرفته ، دقیقا همان است که او از علی علیه السلام آموخته است . عاصم خود ، در این باره می گوید : (( من در قرائت ، هیچ اختلافی با ابوعبدالرحمن سلمی نداشتم و در هیچ مورد با قرائت او مخالفت نورزیدم ، زیرا به یقین می دانستم که ابوعبدالرحمن سلمی نیز در هیچ موردی با قرائت علی علیه السلام مخالفت نورزیده است )) .

ثالثا عاصم ، اختصاصا اسناد طلایی و عالی قرائت خود را فقط به ربیب خود ، حفص ، منتقل کرده ، نه به هیچ کس دیگر و این همان فضیلت و شایستگی ویژه ای است که تنها برای حفص فراهم آمد تا مسلمانان به او روی آورند و تنها قرائت او را بپذیرند .


منبع : علوم قرآنی(آیت الله معرفت)
بخش نظرات
روزشمار فاطمیه
روزشمار غدیر
روزشمار محرم عاشورا