خدا یا در لحظه نبودنم غافل از من نبوده ای
و من در لحظه لحظه بودنم به یادت نبوده ام

نفس آدمی حریص و طمّاع استبازگشت به دانستنی های قرآنی
ثبت شده در تاریخ 24-تیر-1392 -- تعداد بازدید : 1402 بار
(نفس آدمی حریص و طمّاع است.)


بندهائی که انسان را اسیرمیکند، همیشه بیرونی نیست.
دشمنان خطرناک هم همیشه برون مرزی و خارجی نیستند.
قرآن کریم «نفس امّاره» را دشمن میشناسد که هم باید دشمنش دانست و هم باید خود را ازخطراتش حفظ کرد، هم باید به دفع حملات و تهاجماتش پرداخت، آن هم بدترین و سخت ترین دشمن.« اِنّّ النفس لاّماره بالسوء»1 نفس، بسیار به بدی فرمان می دهد.

نفس، وسوسه گر است،2 نفس آدمی حریص و طمّاع است و رستگار کسی است که حریف آزمندی نفس خویشتن شود «و من یوق شحّ نفسه فاولئک هم المعلحون»3 آنچه انسان را آزاد میسازد، رهایی از دام حرص و کمند دست و پاگیر آز و حسد است. «عبادات» ، تمرینی برای تسلط بر خویش و مهار نفسانیّات است. «تقوا» نیز، نیرومندترین اهرم کنترل «نفس امارّه» است و انسان را از سقوط در دامن تباهی ها و آلودگی ها نگه میدارد و طغیان غریزه را مهار می کند و نوعی ترمز بر حرکتهای نامعقول و لجام گسیختگی های بشر است .

قرآن کریم، با یادآوری وضعیت انسان نسبت به خدا و جایگاه پروردگار در عالم، او را به مقابله با تمنیات و شهوات «نفس» فرا می خواند:
«وَ اَمّا مّن خافّ مقام ربهّ و نَهی النفسَ عَنِ الهوی فَاِنَّ الجنّهُ هی المأوی»4 کسی که از مقام پروردگارش بیم داشته باشد و نفس خود را از هوا باز دارد مأوایش بهشت خواهد بود.

مهار سرکشی های نفس که با تقوا میّسر است، در توصیه های دینی با عنوان «جهاد اکبر» و «جهاد بانفس» مطرح شده است.
انسان است و عمری درگیری با این دشمن پنهان درونی اگر خود را نسازد و قدرت غلبه بر آن را با تمرینهای عملی و عمل به دستورهای دینی کسب نکند، پیوسته زمین خواهد خورد و تباه خواهد گشت. مهم آن است که نفس را دشمن بدانیم، راههای دشمنی اش را بشناسیم و هرگز سر سازش و تسلیم با او را نداشته باشیم.
با شمن نفس، صلح کردن ننگ است.

چون در همه حال، با خود در جنگ است هرچند سخن ز آشتی می گوید. خصمی است که آتش بس او نیرنگ است رسیدن به قلمرو «حیات طیّبه» در سایه گذر ازاین سیم خاردار است. کسی که از «خط مقدم دل» عبور کند و «خاکریز نفس» را بشکند وفتح کند، به آن قلمرو نورانی خواهد رسید.
تا کی و چند اسارت در خویش؟ میتوانی که گریبان برهانی از نفس میتوانی ز «خود» آزاد شوی، به خداوند رسی.
واین همان اخلاق و تربیت قرآنی است که نصیب مجاهدان با نفس و آزاد شدگان از سلطه تمنّیّات شیطانی و خواسته های سیری ناپذیر دل می شود.
و هر که به « اخلاق قرآنی» برسد، به کمال رسیده است.
 
 
 
 
 
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
  1. یوسف آیه 53                   2- ق آیه 3                      3- حشر آیه 9                  4- نازعات آیه 40
بخش نظرات
روزشمار فاطمیه
روزشمار غدیر
روزشمار محرم عاشورا